Veröffentlichung in NL Zeitschrift „Dier en Arts 2021“

05439/8083-0

Veröffentlichung in NL Zeitschrift „Dier en Arts 2021“

Varkens met diarreeproblemen

Für verfügbare Informationen zu diesem Artikel: www.dier-en-arts.nl > DIER. EN . ARTS online
Oder laden Sie sich den Artikel hier herunter.

In de huidige varkenshouderij zijn infecties met Lawsonia intracellulais wijd verbreid en veroorzaken aanzienlijke economische schade. 0p bedrijfsniveau is de bestrijding van acute klinische gevallen meestal niet zeer gecompticeerd, maar een afdoende strategie om deze ziekte te vermijden, het liefst om deze ziekte definitief uit een bedrijf te elimineren, is niet eenvoudig. Zeker niet als coinfecties met andere ziekteverwekkers meespelen. In dit artikel worden enkele gevallen uit de varkensmesterij waar coïnfecties met Brochyspira spp. een beduidende rol speelden, beschreven.

Casusbeschrijving

Enkele grotere mestbedrijven in ons praktiikgebied in Duitsland vielen op door een geprolongeerd verloop van klinische gevallen door een infectie met Lawsonia intrucellularis. De biggen kwamen van zeugenbedrijven in Denemarken, Duitsland en Nederland.

Anamnese

Hieronder zijn opmerkingen van de dierverzorgers weergegeven:

  • „enige biggen hadden bij aankomst al diarree, vele (tot wel 20%) kregen na een of twee weken diarree, het zag er uit als chronische PIA“.
  • „de behandeling met tylosinetartraat hielp goed, maar een deel van de biggen behield diarree of kreeg (weer) diarree, werd mager en bleef sterk achter in groei“.
  • „er moest bijna 2% van de biggen om dierenwelzijnsredenen geeuthanaseerd worden“.
  • „er waren te veel rektumprolapsen“.
  • „eigenlijk was na de behandeling met tylosinetartraat de faeces donkerder van kleur dan voor de behandeling“.

In de praktijk wordt in dergelijke gevallen vaak gesproken over’chronische PIA en bij acuut dode varkens over’acute PIA. Zonder merkbare klinische verschijnselen noemt men deze infectie ’subklinische PIA. Deze naamgeving is niet goed genoeg om te beschrijven wat uiteindelijk de klinische verdenkingsdiagnose is. Om andere diagnoses niet te missen zijn secties absoluut noodzakelijk.

NL Zeitschrift Abbildung-1
Afbeelding 1: Sectie 1. Ileum. Hersenwindingachtig aspect aan de serosazijde van de dunne darm.
NL Zeitschrift Abbildung 2
Afbeelding 2: Sectie 1. Iteum. Verdikhng van iteumwand en haemorrhagie in het lumen. Proliferatieve haemorrhagische enteropathre (PHE). Lawsonia introcellulois met qPCR aangetoond. Lage Ct-waarde.
NL Zeitschrift Abbildung 3
Afbeelding 3: Sectie 1. Haemorrhagie in coton en caecum; hieruit werden geen Brachyspira spp. gekweekt.
NL Zeitschrift Abbildung 4
Afbeelding 4: Sectie 2. Iteum. Hersenwindingachtig aspekt aan de serosazijde van de dunne darm. Lawsonia intracellulais met qPCR aa ngetoond, lage Ct-waarde.

Kliniek

Aanvankelijk leidde de behandeling met tylosinetartraat tot tevredenheid van de dierverzorgers, maar bij een niet onaanzienlijk deel der biggen bleef diarree bestaan of kwam, na afsluiting van de behandeling met tylosinetartraat, terug. Deze dieren werden voor een belangrijk deel slijters. De meeste andere dieren groeiden ogenschijnlijk voorspoedig verder.

Diagnose

Bij de secties van geëuthanaseerde, klinisch zieke dieren werden alle klassieke darmbeelden van een infectie door Lawsonia intracellularis waargenomen. Porcine intestinale adenomatose (PIA), terminale ileitis (TI), proliferative haemorrhagische enteropathie (PHE) en necrotiserende enteritis (NE) konden gediagnosticeerd worden. Vaak waren bovendien een haemorrhagische, een haemorrhagischnecrotiserende of een pseudomembraneuse (typhlo-)colitis macroscopisch te zien.

Nu is het alom bekend, dat Lawsonia intracelluloris, behalve de bekende pathologische veranderingen in het Ileum, ook beschadigingen in caecum en colon kan veroorzaken. De macropathologie van de hier gevonden haemorrhagische typhlocolitis en diphteroid-necrotiserende (pseudomembraneuse) typhlocolitis was echter zodanig ernstig, dat een bijkomende infectie met Brachyspira spp. werd vermoed. Verdergaand differentiaaldiagnostisch microbiologisch onderzoek naar Brachyspira spp., Salmonella spp., Brachyspira spp., Campylobacter spp. (pro- Iiferative segmentale Ileitis), Clostridium perfringens en Escherichia couli (EPEC, EHEC, ETEC) leek daarom zinvol.

Bij het faecesonderzoek van klinisch zieke en geseceerde dieren werd, met een door het IVD (Gesellschaft für Innovative Veterinärdiagnostik mbH, Hannover) uitgevoerde quantitative PCR (qPCR) , Lawsonia intracellularis in klinisch relevante concentraties gevonden. In dezelfde faecesmonsters werden in de cultuur, uitgevoerd door het Institut für Mikrobiologie der tierärztlichen Hochschule, Hannover, diverse Brachyspira spp. gevonden. Ook direct na, of tijdens een behandeling met tylosinetartraat.

Differentiaaldiagnostisch konden in alle gevallen Salmonella spp., Escheilchia coli en Campylobacter spp. als (mede-)oorzaken voor de ziekteverschijnselen uitgesloten worden. PCV2 of endoparasieten (Trichuris spp., Balantidium coli) speelden waarschijnlijk ook geen rol. Er werden geen laboratoriumbevindingen dien aangaande gemeld. Alle, met een macro-obiectief gemaakte, detailfoto’s zijn van 5 geseceerde mestvarkens uit twee opeenvolgende mestgroepen van een en hetzelfde bedrijf (Afbeeldingen 1-13). Afbeelding 14 is een microscopische opname.

NL Zeitschrift Abbildung 5
Afbeelding 5: Sectie 2. Pseudomembranen/necrose in het ileum. Morphologische verdenking van necrotiserende enteitis (NE) door Lawsonia intracellulais. Ujt het lumen van een onopvallend caecum en colon werden geen Brachyspira spp. gekweekt.
NL Zeitschrift Abbildung 6
Afbeelding 6: Sectie 3. Matig duideijke hersenwindingachtige tekening van de buitenkant van het ileum, boven in beeld te zien.
NL Zeitschrift Abbildung 7
Afbeelding 7: Sectie 3. Ileum. Grillig verdikte wallen van de mucosa, dwars en in lengterichting. Lawsonio intracellulois met qPCR aangetoond, zeer lage Ct-waarde.
NL Zeitschrift Abbildung 8
Afbeelding 8: Sectie 3. Colon. Focale hyperplasie van lymfoïd weefsel aan de serosazijde te zien.

Ad diagnostiek

Onder praktijkomstandigheden kunnen wegens de kosten niet alle, wetenschappelijk en technisch mogelijke, diagnostische methodieken worden uitgevoerd. Het is duidelijk, dat een definitieve diagnose niet zonder histologie, immunhistochemie, zilverkleuringen of andere, geavanceerdere technieken (zoals fluorescence in situ hybridisation (FISH)), gesteld kan worden. In deze gevallen waren de sectiebeelden echter duidelijk genoeg voor een, voor de praktijk deugdelijke, morfologische diagnose. Door het verdergaande microbiologisch onderzoek werden deze verdenkingsdiagnoses aetiologisch bevestigd.

NL Zeitschrift Abbildung 9
Afbeelding 9: Sectie 3. Midden van foto: caecum, rechtsboven: colon. Beeld van haemorrhagisch-necrotiserende typhlitis en pseudomembraneuze colitis. Brochyspiro innocens werd gekweekt.

Therapie

Na een behandeling met tylosinetartraat bleef de kliniek bij een aantal dieren bestaan en dus moest er uitgezien worden naar andere, voor beide indicaties toegelaten, therapeutica. Zoals: Tiamutinhydrogenfumaraat, Valnemulin, Lincomycin of Tylosinisovalerianaat.

De behandeling van de infectie mel Lawsonia intracellullaris met tylosinetartraat (of tylosinephosphaat) was het meest

effectief. Tylosintartraat (of-fosfaat) had echter geen effect op pathogene Brachyspira spp. Een gerichte behandeling van de infectie met Brachyspira spp. kwam voor een niet gering aantal dieren te laat. In dit bedrijf werden de blijvend klinisch zieke dieren daarom afgezonderd en eenmalig parenteraal, daarna oraal, met lincomycinehydrochloride behandeld. En dat resulteerde in een tevredenstellend resultaat.

Conctusies en opgeworpen vragen

ls Lawsonia intracellularis mogelijkerwijze een risico voor een infectie met Brachyspira spp. of gaan beide hun eigen weg, Lawsonia intracelluloris voornamelijk in het ileum en Brachyspiru spp. alleen in het caecum en colon?

Beschadigt Lawsonia intracellularis het colon en caecum zozeer, dat een infectie met Bruchyspira spp. zich gemakkelijker vestigt en een ernstigere kliniek veroorzaakt? Of is het misschien zelfs andersom? Ligt het aan het voer? Of aan de hygiëne? Komt één, of komen beide ziekteverwekkers oorspronkelijk uit het zeugenbedrijff? Of zijn het infecties, die voornamelijk in het mestbedrijf plaatsvinden? Bij geen van de in dit bedriif gedane secties werd Brachyspira hyodysenterioe, niet in de kweek en niet in de Multiplex-PCR, gevonden. Bij een van de secties (sectie 3) was de macropathologie van de dikke darm vergelijkbaar met gevallen van klassieke Dysenterie (Brachyspira hyodysenteriae), Uitgerekend in dit geval vond men Brachyspira innocens. Is Brachyspira innocens wel zo onschuldig als zijn naam doet vermoeden?

Er werden bij alle secties typische sectiebeelden van infecties met Lawsonia intracellularis gevonden en bij een aanzienlijk aantal van de secties werd tevens Brachyspira innocens, Brachyspira murdochii, Bruchyspira intermedia, Brachyspira pilosicoli of Brachyspira hampsonii gekweekt. Men kan dus niet alleen van een coïnfectie van Lawsonia intracellularis met Brachyspira spp. spreken, maar op bestandsniveau ook van een menginfectie van verschillende Brachyspira spp. Er waren ook enkele secties met de diagnoses PIA, PHE of NE, waar Brachyspira spp. niet gekweekt konden worden. Het is dus nog een open vraag, of het hier ging om simultaan- of superinfecties!

NL Zeitschrift Abbildung 10
Afbeelding 10: Sectie 4. Ileum. Aanwijzingen voor porcine intestinale adenomatose. Lawsonia intracellulais met qPCR aangetoond. Lage Ct-waarde.
NL Zeitschrift Abbildung 11
Afbeelding 11: Sectie 4. Colon. Haemorrhagische zoom om focale lymfoïde hyperplasie aan de serosazijde te zien. Kweek van Brachyspira spp. (door partiële nox-gen-sequencing verder onderzocht en definitief geïdentificeerd als Brachyspira hampsonii).
NL Zeitschrift Abbildung 12
Afbeelding 12: Sectie 5. Colon. Hyperaemie in het mesenterium. Kweek van Brachyspira murdochii.
NL Zeitschrift Abbildung 13
Afbeelding 13: Sectie 5. Colon, mucosa-zijde. Haemorrhagische zoom om focale haarden. gevormd door lymfoïde hyperplasie. Kweek van Brachyspira murdochii.

Epiloog

Ook in andere varkenshoudende landen worden deze coïnfecties regelmatig gevonden. Van Tim K. Jensen uit Denemarken kreeg ik een prachtige foto toegestuurd. Het is de fluorescentie-microscopische opname van een stukje colon, dat met een multicolor FlSH-methode bewerkt werd. Zowel Lawsonia intracelluloris als Brachyspira pilosicoli zijn daarin zichtbaar. Voor de dagelijkse praktijk is deze techniek helaas (nog) te duur.

NL Zeitschrift Abbildung 14
Afbeelding 14: Colon. Intracettutair Lawsonia intracellulais (rood) en op de enteroryten Brochyspira pilosicoli (groen). Multocolor FISH technique. By courtesy of professor Tim Kåre Jensen, DTU HEALTH TECH Department of Health Technology, TechnicaI University of Denmark.

Aktuelles und Informationen für Tierhalter

Veröffentlichung in NL Zeitschrift „Dier en Arts 2021“

Varkens met diarreeproblemen Für verfügbare Informationen zu diesem Artikel: www.dier-en-arts.nl > DIER. EN . ARTS online Oder laden Sie sich den Artikel hier herunter. In de huidige…

weiter …

Einladung Fachgespräch PRRS

PRRS –Virus mit Schwerpunkt auf Kontroll- und Bekämpfungsmaßnehmen Datum: 10.03.2021 Veranstalter: Tierärztliche Gemeinschaftspraxis + Boehringer Ingelheim Beginn: 18:30 Uhr -21:00 Uhr Ort: Online ATF Anerkennung: 2 ATF…

weiter …

Coronaviren – auch in der Fresseraufzucht ein Problem?

Ein Fallbericht aus der Praxis Der Betrieb: Ein Fresseraufzuchtbetrieb mit 100 neu eingestallten Braunviehkälbern im Trockenstall am Milchautomaten Das Krankheitsgeschehen: Es verweigerten vermehrt Kälber die Milchaufnahme (ca.…

weiter …

Fortbildung: Lebensaufzuchtleistung Sau

Sehr geehrte Damen und Herren, Die Tierärztliche Gemeinschaftspraxis BSB und die Firma Boehringer Ingelheim möchten Sie herzlich zu einer Fortbildung für Tierärzte am 25.11.2020 einladen. Das Thema lautet: „Lebensaufzuchtleistung…

weiter …

Bericht Top Agrar 09/2020

Guter Start für gesunde Fresser Um Fresser von verschiedensten Milchviehbetrieben gesund aufzuziehen, sind alle Beteiligten gefordert. Welche Voraussetzungen für einen guten Start die Ursprungsbetriebe, die Transporteure und…

weiter …

Begeisterte und loyale Mitarbeiter sind die beste Werbung für das eigene Unternehmen

Wir dürfen Ihnen unsere neuen Mitarbeiter vorstellen. Demnächst arbeiten fünf neue Kolleginnen in der Tierarztpraxis und unterstützen uns in allen Gebieten.  Wir hoffen auf einen guten Start…

weiter …

Fortbildung: Lawsonia Intracellularis – der unsichtbare Feind

Sehr geehrte Damen und Herren, Die Tierärztliche Gemeinschaftspraxis BSB und die Firma MSD Tiergesundheit möchten Sie herzlich zu einer Fortbildung für Tierärzte am 01.09.2020 einladen. Das Thema…

weiter …

Alternativen zur betäubungslosen Ferkelkastration

Ab dem 01. Januar 2021 ist das betäubungslose Kastrieren von männlichen Ferkeln für deutsche Ferkelerzeuger nicht mehr zulässig. Hierzu möchten wir die Landwirte mit ausführlichen Informationsmaterialien über…

weiter …

Plötzlich tote Sauen

Vortrag Drs. Gerrit Strijkstra zum Thema ,,plötzlich tote Sauen“. In seinem Vortrag berichtet Drs. Strijkstra über Fallbeispiele aus der Praxis, in denen es um akut verendete Sauen…

weiter …

Aktuelle Betriebsentwicklung aus genehmigungsrechtlicher Sicht

HSA Rechtsanwälte Hentschke & Partner Part mbBDr. Helmar Hentschke Aktuelle Entwicklung für die Betriebsentwicklung aus genehmigungsrechtlicher Sicht

weiter …

Mycoplasmeninfektionen durch Fehler im Bestandsmanagement

Fallbeispiel aus der Praxis Der Betrieb Ein Fresseraufzuchtbetrieb mit 50 Kälbern je Gruppe im Warmstall auf Spalten mit Eimertränke. Im Jahr 2019 kam es über Monate hinweg…

weiter …

Kälbertagung

Kälbertagung – Erkennung und Prophylaxe von Krankheiten  Sehr geehrte Damen und Herren, wir, die Tierärztliche Gemeinschaftspraxis BSB und MSD Tiergesundheit laden Sie und alleInteressierten Ihres Betriebes herzlich…

weiter …